Giao xứ Kim Mai - Giai đoạn phát triển và những khó khăn (1969 - 1994)

A-  GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN SAU KHI THÀNH LẬP GIÁO XỨ

    Sau khi thành lập giáo xứ, giáo dân các nơi tụ về khá đông. Tổng số giáo dân của giáo xứ Kim Mai lúc này hơn 1200 người. Dưới sự dìu dắt của linh mục Gioakim Nguyễn Đức Oánh, quản xứ tiên khởi.

    Về mặt tổ chức giáo xứ lập các đoàn thể như: ca đoàn Trinh Vương, ca đoàn Truyền Tin (đích thân cha quản xứ huấn luyện) - Hội các Bà Mẹ Công Giáo - Dòng Ba Đa Minh - Hội con Đức Mẹ - Liên đoàn Hùng Dũng (Thiếu nhi) - Hội Đạo Binh Xanh (Légio Maria) - Hội con Hoa Đức Mẹ. Về mặt lễ hội còn thành lập Hội Kèn Đồng (đầu tiên và duy nhất có trước 1975 ở giáo phận BMT) - hai Hội Trống - Hội Trắc - Hội Bát Âm - Hội du xuân con lân múa rối - Hội Tế tự Cổ truyền Đông phương. Vào những dịp lễ lớn hoặc tết Nguyên Đán còn trình diễn văn nghệ mua vui, có khi mở sổ số Tombola cầu may giải trí, thỉnh thoảng tổ chức cấm trại giao lưu với các giáo xứ bạn. 

    Hình thù sắc thái cứ vậy vùng lên phát chóng mặt, đời sống đạo cũng được nâng cao, sáng lễ chiều kinh, tuần nào tiết ấy. Thánh đường là nơi thân thương, tín hữu lui tới hằng ngày, chứ không cứ gì Chúa nhật. Thành quả đó phần lớn nhờ sự lãnh đạo của vị chủ chăn biết việc, đến mức độ nhiều giáo xứ bạn láng giềng quan tâm đến thăm quen và học hỏi.

 Lm. Joachim Nguyễn Đức Oánh. Sinh 16.8.1930 tại Hải Phòng. Thụ phong Linh Mục 28.5.1961. Đã phụ trách tại các giáo xứ: Hà Lan A - Quảng Trạch - Thọ Thành - Quảng Nhiêu - Chi Lăng - Kim Mai & nhà thờ Chính Tòa Gp. BMT. Qua đời ngày 10.12.1978 tại Sài Gòn

    Về mặt xây dựng cũng không ngớt nghỉ ngơi, vì là giáo xứ mới, còn nhiều việc phải làm. Từ năm 1970 đến 1973 đã phấn đấu thực hiện theo mức độ cần kíp của công việc như: Phòng cha xứ, nhà bếp, nhà kho, nhà dành cho các nữ tu về giúp xứ. Xây tượng đài Đức Mẹ Ban Ơn bên kia đường đối diện nhà thờ, chiều cao 12 mét. Tượng do gia đình ông Nguyễn Khấn cúng dâng, 100 mét vuông đất mua của gia đình ông Nguyễn Văn Biểu bằng nửa giá trị, phần còn lại ông ủng hộ. Tiếp liền xây trường Tiểu học Kim Mai, dự định lên 1 - 2  lầu. Rồi thiết lập nghĩa trang giáo xứ, diện tích 01 ha mua của anh em dân tộc, có sự đóng góp nhỏ bé nhưng rất đáng trân trọng của bà cụ Còng (cô của ông Hoàng Đào Sen). Dựng tháp chuông tạm bằng cọc sắt đơn sơ, quả chuông do gia đình ông Phạm Văn Biên dâng tặng. Nhớ lại khoảng hơn một năm khi chuông chưa có, cha xứ dùng bande casette phát tiếng chuông qua loa dặt trên chóp đỉnh nhà thờ để báo giờ phụng vụ và phát thanh đưa tin những sinh hoạt của giáo xứ, thật là nhất cử lưỡng tiện. Đây là thời kỳ nở rộ của vườn hoa Kim Mai.

    Năm 1973, HĐGX khóa I mãn nhiệm. Linh mục quản xứ muốn lưu giữ thành viên khóa I lại, chỉ ai có lý do riêng cần nghỉ sẽ điền khuyết bổ sung người thay thế. Như vậy HĐGX khóa II gồm:
- Ban Thường vụ: Các ông Matthêu Nguyễn Khấn, Đa Minh Mai Văn Trạc và Đa Minh Vũ Thanh Hà vẫn lưu lại làm chánh - phó chủ tịch.  Ông Đa Minh Vũ Đình Ky (Tân), thư ký.  Ông Giuse Đinh Trọng Nhã, thủ quỹ.
- Ban ngành: Phụng vụ, ông ...Lại Văn Ngân.  Caritas Xã hội, ông JB. Đoàn Mạnh Cư.  Công giáo Tiến hành, ông Giuse Đỗ Thanh Vân, trưởng Légio Maria kiêm nhiệm.
   Cuối năm 1974 số giáo dân của giáo xứ Kim Mai lên hơn 1400

người.

B- GIAI ĐOẠN KHÓ KHĂN

    Sau biến cố tháng 03/1975 do giao thời nên nhiều tác động khách quan đã làm cho đà phát triển của giáo xứ Kim Mai bị khựng lại. Quá nửa số giáo dân phải chuyển đi các vùng xa để tìm kế sinh nhai - hầu hết xuống vùng Cư Jút thuộc giáo xứ Phúc Lộc hiện nay - số còn lại thì bàng hoàng lo lắng.

    Do nhu cầu mục vụ, ngày 30/08/1975 linh mục Gioakim Nguyễn Đức Oánh được bài sai chuyển đi quản giáo xứ Chính Tòa BMT (Thánh Tâm) và hoán đổi linh mục Augustinô Nguyễn Văn Tra từ Chính Tòa về quản giáo xứ Kim Mai.

    Lúc này, giáo xứ gặp rất nhiều khó nhăn, như bị trưng thu trường tiểu học, hạn chế các sinh hoạt đạo đức hằng ngày, giải tán các đoàn thể, nhất nhất việc gì cũng phải xin phép. Tinh thần giáo dân giao động, đến mỗi có người quáng lên khai không có đạo trong hồ sơ - Theo thông lệ, sau cơn mưa trời lại quang đãng, những năm 1989-1990 có nhiều đổi mới trong chính sách của nhà nước, nên cả vấn đề tín ngưỡng cũng có điều cởi mở - Nhớ lại trước đó mấy năm, tổ chức lãnh bí tích Thêm Sức cho các em, phải chia nhỏ từng toán, đưa các em lên Tòa Giám Mục. Những giáo dân gốc Kim Mai, từ các vùng kinh tế mới về làm Phép Hôn Phối, phải cử hành chui. Chuông không được kéo, cửa chẳng giám mở to, lễ ngày thường phải xong trước khi mặt trời mọc.

    Cuối năm 1975 Hội đồng Giáo xứ khóa II do người đi kẻ ở nên chỉ còn lại một ban hành giáo tạm thời đại diện cho giáo dân gồm 3 người: Ông Đa Minh Mai Văn Trạc . Ông JB Đoàn Mạnh Cư  và ông Phaolô Vũ Văn Từ. Thời gian khoảng một năm rưỡi, ban này cũng tan rã vì hai trong ba vị phải đi tập trung học tập dài ngày. Ở ban hành giáo họ Tiến Thành cũng chỉ còn mình ông Phạm Văn Am, để bổ khuyết cụ JB. Nguyễn Văn Châu phải ra lại đứng mũi chịu sào.

    Năm 1977 giáo xứ cử hai cụ: Micae Trần Trí Tri và Đa Minh Mai Văn Trạc đứng ra phất cờ chịu gió! Đến năm 1983 các cụ già yếu xin nghỉ, giáo xứ đề cử 5 người để thành lập HĐGX mới, nhưng chính quyền chỉ chấp nhận 2 người: ông Giuse Phùng Văn Hiệu trưởng ban hành giáo và ông Giuse Đoàn Xuân phó ban. Qua thời gian ngắn do sức khỏe của ông phó ban, nên chỉ còn mình ông Hiệu cầm trịch mãi cho đến khi được phép bầu HĐGX mới. Trên Tiến Thành cũng cử cụ Nicôla Nguyễn Thạch Kim, nhà ở cạnh để trông chừng nhà nguyện của giáo họ.

    Suốt thời gian này, giáo xứ không rục rịch sửa sang gì cả!  Có mấy bao xi-măng để sửa lại cổng nhà thờ, xin phép mãi cũng chỉ đươc trả lời "chờ họp giao ban", đến nỗi xi-măng đóng vón cũng chưa được cấp phép. Trên giáo họ Tiến Thành chỉ việc xin mở cửa nhà nguyện để quét dọn bụi bặm, cụ Kim phải đi ba lần, dăm lượt mới được.

C-   KHẮC PHỤC và MỪNG NGÂN KHÁNH

    Như đã nói trên, trói quá cũng đến lúc phải nới, cuối những năm 80 có nhiều đổi mới trong chính sách của nhà nước, nên vấn đề tôn giáo cũng có phần cởi mở. Tháng 12/1987 Hội đồng Giáo xứ Kim Mai khóa III được bầu chọn gồm 3 vị: Ông Giuse Phùng Văn Hiệu, chủ tịch . Ông  Phêrô Nguyễn Phác, phó chủ tịch . Ông Đa Minh Mai Xuân Điển, thư ký .  Năm 1991 bổ sung ông Fx. Hoàng Đào Sen thay ông Điển.
    Cha quản xứ Augustinô Nguyễn văn Tra nhận thấy địa bàn giáo dân thuộc giáo xứ, sau nhiều năm đã đổi khác và mở rộng hơn, cần điều chỉnh khu vực các giáo họ cho thích ứng:
1. Giáo họ Giuse: Gồm Tiến Thành cũ cộng với khu vực buôn Alê A đến biên kia cầu nhà máy điện. Ông Giuse Trần Văn Thuyết, trưởng giáo họ.
2. Giáo họ Gioan Baotixita: Khu vực chung quanh nhà thờ xứ, gồm giáp 1, 2 và 3 cũ. Ông Phêrô Cao Tiến Thành phụ trách.
3. Giáo họ Phêrô: Gồm giáp 4 cũ cộng với khu Mai Hắc Đế (trước là giáo họ Vinh Sơn thuộc nhà thờ Quân Đội). Ông Giuse Nguyễn Văn Hiên, trưởng giáo họ.
4. Giáo họ Các Thánh Tử Đạo: Gồm khu La San cũ cộng với khu vực buôn Alê B đến cầu Ea Kao. Ông Fx. Phạm Văn Ngọc phụ trách.
5. Giáo họ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội: Gồm địa bàn xã Ea Kao, có rất nhiều giáo dân từ miền Bắc vào lập nghiệp. Ông Fx. Phạm Văn Hồng, trưởng giáo họ.
    Sau khi chỉnh đốn về mặt tổ chức, nhận thấy ngôi thánh đường giáo xứ xuống cấp, có mòi nguy hiểm khi gặp mưa to gió lớn, do ban đầu  xây dựng kinh phí hạn  hẹp, bản vẽ tự tạo. Cha quản xứ cùng với con chiên quyết định phải trùng tu, thay dàn kèo gỗ bằng sắt, thêm trụ bê-tông đỡ tường để chịu sức nặng toàn bộ mái mới lợp lại, sửa lại mặt tiền trên vỉ cao cho giảm độ cản gió và chỉnh trang trong nội thất thánh đường, Việc trùng tu bắt đầu ngày 10/4/1991 và hoàn tất ngày 14/9 cùng năm.
     Ngày 10/01/1994 khởi công xây tháp chuông mới cao 21,1 mét để thay "cột treo chuông" năm xưa. Đời sống giáo dân lúc này còn thấp, lại ít người, vậy mà với quyết tâm cao cùng với hy sinh phấn đấu của cha con xứ đạo, nên dù có khó khăn mọi việc cũng hoàn tất ngày 06/7/1994.

   

    Nhân dịp kỷ niệm 25 năm thành lập giáo xứ, một việc hai công, vừa tạ ơn vừa mừng Ngân Khánh với một thánh lễ đồng tế được Đức giám mục Giuse Trịnh Chính Trực chủ lễ vào ngày 12/07/1994. Liền sau thánh lễ có tiệc liên hoan đánh dấu một bước đi 25 năm buồn vui lẫn lộn, có sự góp mặt đông đủ giữa kẻ ở người đi, bà con từ giáo xứ Phúc Lộc, Cư Jút, Dak Nông về dự rất đông, tạo nên cảnh mừng mừng tủi tủi, nhìn nhau cặp mắt rưng rưng.

Hoàng Phương